Aroma yoğunluğu ne anlama gelir
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne ölçüde baskın algılandığını anlatan bir ölçüttür; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Tadıma ateşlemeden girişmek işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun çıplak kokusu size bir başlangıç ölçüsü verir özellikle tadıma yeni başlayanların gözünden kaçan bir noktadır. Burada tadımda no. 1 tubos benzeri tüple korunan bir kutu ve sivri uçlu tekli puro benzeri tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren koku ne kadar net ise aroma gücü o kadar yüksek demektir ve bu basit adım bütün notları daha sağlam bir zemine dayandırır. Notu o anda yazmak gerekir, çünkü hafıza çabucak kaybolur. Her çubuğu iki kez denemek yanılmayı azaltır çünkü kalabalık ortamlarda hafif notalar çabucak kaçırılır. Aroma gücü kendi başına kalite göstergesi sayılmaz; sadece gücü gösterir. Bu yüzden ilk tadımda sabırlı olmak hem de kriterleri baştan belirlemek en doğru yol olur. Kriter netleşince her puro aynı terazide değerlendirilir böylece yorumlar birbirini destekler. Tadım sırasında telefon uzakta durursa odaklanma artar.
Yanışın üç evresinde aroma gücü
Bir sigarillonun aroması baştan sona değişir; bu yüzden yoğunluğu tek bir çekişle değerlendirmek yanıltıcıdır ayrıca erken acele edip sonuç çıkarmak kolay görülen bir hatadır. İlk üçte birlik bölümde koku çoğunlukla yumuşak ama net gelir elbette bu düzen her çubukta aynen tekrar etmeyebilir. No. 3 tubos benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu evre çabuk geçer çünkü asıl tat genellikle bu kısımda gizlidir. Orta bölümde yoğunluk çoğu zaman yükselir ve notalar belirginleşir hem de çoğu zaman ilk birkaç çekişten çıkarılan sonuç yarım kalır. Petit churchills neye benzer gibi kalın çaplı bir vitolada bu yükseliş daha yavaş gelir nitekim bu sebeple yavaş ilerlemek fayda getirir. Son bölümde sıcaklık yükseldiğinden acımsı notalar baskın olabilir nitekim ısınan tütün kendi karakterini yalnızca ortalarda gösterir. Her evre için ayrı bir puan vermek daha adil sonuç sağlar. Bölümlerin sınırı çoğu zaman keskin değildir, o nedenle yaklaşık olarak üçe bölmek yeterlidir. Geçişleri fark etmek adına çekiş aralığını sabit tutmak önemlidir. Art arda nefes almak sıcaklığı artırır hem de tadı bozar.
Tadım notlarında basit puan ölçeği kurmak
Aroma gücünü sayıya dökmek öznel izlenimi daha net kılar mutlaka sabit ışık ve sakin bir ortam seçilmelidir. Birden beşe giden bir skala çoğu tadımcı için işe yarar bu da değerlendirmeleri insandan insana daha tutarlı yapar. Bir hafif notayı, 5 ise damakta baskın duran güçlü aromayı gösterir bu sayede odak bölünmez ve not kalitesi yükselir. Petit julietas benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle alt puanlarda kalır hem de ileride bakıldığında hangi noktayı kastettiğiniz kolayca anlaşılır. Petit julietas 25'lik aroma profili gibi aynı boydaki bir kutu de yumuşak tonları yüzünden benzer bir puan çıkarabilir yoksa aynı çubuk iki ayrı not çıkarabilir. Notu yazmadan önce birkaç nefes yapmak şarttır öte yandan yarım puanlar vermek fazladan bir karmaşa yaratır. Skalayı her seferinde değiştirmemek kıyaslamayı güvenilir yapar. Ölçeğin orta noktası genellikle tercih edilen değerdir, çünkü dengeli aromalar çoğunluğu kapsar. Uçlardaki puanlar gerçekten belirgin durumlarda kullanılmalıdır. Bu sayede kayıtlar ayırt edici olur.
Çap ve duman serinliğinin aroma yoğunluğuna etkisi
Çap, yanışın sıcaklığını hem de aroma gücünü belirgin biçimde değiştirir bu nedenle kül çizgisinin eşit ilerlemesini da gözlemek gerekir. İnce bir çubuk hızla yanar, dolayısıyla keskin tonlar çabuk belirir gerçekten ince çubuklarda sıcaklık birikimi çok daha çabuktur. İnce çaplı kısa puro benzeri ince ve kısa bir çubukta bunu kolayca gözlemlersiniz yanma hızı de tadı hemen değiştiren bir etkendir. Geniş çaplı gövdelerde çekiş daha yavaş gelir ama notalar sonradan belirir ve bu hız aromanın algılanma süresini kısaltır. Regalias de londres yoğunluğu nasıl benzeri bal ve badem tonlu bir kutu bu çizgiyi iyi örnekler küllenme düzensizse not bölümüne yazılmalıdır. Yavaş yanış tadı daha okunur yapar ama şiddetini düşürmez aksine kalın çubukta duman daha uzun bir süreye dağılır. Dolayısıyla çapı kayıtlara eklemek gerekir. Farklı kalınlıklarda iki ürünü aynı oturumda denerken ilk olarak dar çaplıyı sonra geniş çaplıyı içmek iyi olur. Böylece yoğun aroma ince olanın izlenimini gölgelemez. İkisi arasındaki bekleme süresi en az otuz dakika olmalıdır.
Koku ile tadı birbirinden ayırarak değerlendirme
Lezzet iki kanaldan algılanır: dildeki tat ile burun boşluğunun duyduğu koku oysa ikisi karşılıklı tamamlar fakat eş anlamlı değildir. Gücü doğru ölçmek adına bu iki kanalı ayrı yazmak iyi olur bu fark ilk bakışta önemsiz görünse de yorumları epey etkiler. Dumanı dudaktan bırakırken burundan hafifçe çıkarmak burun geçişi denemesidir örneğin hafif bir nefes kokuyu daha geniş açar. Tadımda short churchills gibi kremsi bir robusto bu denemede aroma tarafını belirgin verir üstelik burun tıkalıyken denenen tadımlar güvenilir olmaz. Short sports yoğunluğu nasıl gibi ince bir çubuk de fındıksı notayı daha hızlı geçirir sert bir nefes de narin notaları siler. Güç dilde zayıf fakat koku tarafında yüksek çıkabilir benzer biçimde ağır bir yemekten sonra duyarlılık körelir. Bu iki izlenimi karşılaştırmak aydınlatıcıdır; İki puanı ayırmak yanılgıyı giderir. Yeni başlayan kişiler için önce burundan algılanan notalara bakmak daha kolaydır. Deneyim arttıkça dil kısmı da detay vermeye başlar. Değişik aromaları isimlendirmeyi alışkanlık yapmak algıyı güçlendirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Damak yorulduğunda yoğunluk gerçekte olduğundan zayıf hissedilir ayrıca öğün aralarında deneme yapacaksanız bu ayrıntı iyice değer kazanır. Bu yüzden her çubuktan sonra ılık bir yudum su içmek iyi bir alışkanlıktır bu küçük özen yoğunluğun gerçek yüzünü görmenizi sağlar. Wide churchills aroma profili benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu tadılıyorsa sade soda daha uygundur zira yorgun bir ağız en güçlü aromayı bile silik gösterir. Şekersiz kahve kavrulmuş tonlarını öne çıkarır, şekerli içecek ise notaları bastırır üstelik çok soğuk sıvılar damağı uyuşturur hem de aroma algısını düşürür. Romeo y julieta puritos puro benzeri ince ve beşli bir pakette çiçeksi karakteri su ile daha net anlaşılır o nedenle temizlik adımı atlanmamalıdır. Eşlikçiyi her tadımda sabit tutmak kıyası bozmaz nitekim yoğun şekerli içecekten sonra keskin tonlar olduğundan güçlü hissedilir. Doyduktan hemen sonra değerlendirme yapmak önerilmez. Kahve ve su haricinde sade çay de kullanılabilir; önemli olan seçimin sade olmasıdır. Ağız temizlendikten ardından iki üç dakika beklemek faydalıdır. Hızlıca başlanan tadım çoğunlukla hatalı sonuçlanır.
Küçük çubuklarda aroma nasıl okunur
Sigarillo ölçüsünde yanış hızlı sürdüğünden aroma dalgalanması daha dar bir alanda yaşanır ayrıca ilk izlenim bu ölçülerde çabucak kaybolabilir. Dolayısıyla başlangıç ve son çekişler arasındaki farkı yakalamak daha zordur bu sebeple kısa bir ölçü büyük boy bir ürüne oranla daha dikkatli incelenmelidir. Club kalınlığında sigarillo gibi club kalınlığında bir çubuk orta bölümü genişletir ve yoğunluğu gözlemeyi rahatlatır çünkü her çekişin ağırlığı daha fazladır. 20 mini sigarillo nasıl içilir gibi mini ölçü de sedir tonunu çabucak gösterip sona erer zira değişim uzun süre değil birkaç çekişte olup biter. Mini ölçülerde iki adet denemek tek denemeden daha güvenilir sonuç verir bu nedenle sakin ve eşit aralıklı nefes önerilir. Teneke kutu kokusu başlangıçtaki ilk izlenimi oluşturur dolayısıyla not almayı yanış sürerken değil hemen bitince yapmak kolaylık sağlar. Bu izlenimi ayrıca kaydetmek iyidir. Ölçü küçüldükçe tat ayrıntısı azalır, fakat yoğunluk hissi aynı kalabilir. Bu yüzden sigarillo notlarını puro kayıtlarıyla birebir kıyaslamamak gerekir. Ayrı bir sayfa açmak yararlıdır.
Tadım defteri tutmak ve aynı çubuğu tekrar denemek
Bir defalık bir tadım aroma gücü hakkında güvenilir bir fikir vermez yani her deneme bir öncekinin üzerine inşa edilir. Günün yorgunluğu, ortam ile zaman algıyı değiştirir bu alışkanlık üç dört tadımdan sonra belirgin katkı sağlar. Dolayısıyla basit bir tadım defteri tutmak işe yarar yoksa benzer notalar defalarca baştan öğrenilir. Tadımda 20 aniversario gibi yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında kakao notası aynı kalıyor mu anlaşılır üstelik aynı ürüne dönüp bakmak ilerlemeyi ölçmenizi sağlar. Bastiones kutusu neye benzer benzeri koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar sabit kaldığını gösterir bu durum boşa emeğe yol açar. Tarih, puro ismi ile not deftere girilmelidir nitekim en eski kayıtlar sonradan okunduğunda ilginç farklar barındırır. Puanlar arasında iki basamaktan fazla fark çıkıyorsa koşullar gözden geçirilmeli. Haftalar içinde kendi ölçeğiniz oturur. Kayıtta kısa cümleler uzun anlatımlardan daha işlevseldir. Mesela ikinci evre belirgin sedir kokusu şeklinde bir not tatmin edici olur. İleride okunduğunda anlaşılır kalmalıdır.
Gövde ile aroma yoğunluğunu birbirinden ayırmak
Dolgunluk, dumanın ağızdaki ağırlığını tarif eder; yoğunluk ise notaların belirginliğidir çünkü bu iki özellik aynı yönde hareket göstermek zorunda olmaz. Bu iki kavram çoğu zaman birbirine karıştırılır, oysa bağımsız değerlendirilir bu iki kavramı ayrı düşünmek nihayetinde daha gerçekçi bir yorum doğurur. El principe aroma profili gibi küçük boy, yumuşak bir puro hafif gövdeli olsa da sütlü kahve notasını belirgin taşıyabilir mesela ağır bir duman sönük bir tatla birleşebilir. La cabaña neye benzer benzeri dengeli bir kutu ise orta gövdeyle badem notasını yüksek tutar kaldı ki dolgun bir içim aromasız de olabilir. Yani yumuşak dumanlı bir puro yüksek aroma verebilir tersi durum da mümkündür. Farkı görmek için iki ayrı not yazmak işe yarar bu sebeple tek kelimeyle yoğun yazmak yerine ayrı ayrı yorumlamak önerilir. Dolgunluğa bakarak yoğunluğu hesaplamak yanıltır. Birbirine yakın gövdeli iki ürün içinde yoğunluk ayrımı aramak hassas bir beceridir. Bu becerinin ilerlemesi zaman ve düzenli not tutmayı gerektirir. Sonuçta en güvenilir kriter kendi tercihiniz kalır.
Ortam, nem ve sıcaklığın aroma algısına etkisi
Ortam, yoğunluk algısını en az tütün kadar etkiler demek ki en iyi tadım koşulları sabitlemekle mümkündür. Nemi düşük bir havada çubuk hızlı yanar ve baharatlı notalar abartılır bu nedenle oda şartlarını da kayda geçirmek akıllıca olur. Çok nemli havada ise çekiş tıkanır ve lezzet silikleşir sıcaklık ise tütünün ısınma hassasiyetini değiştiren ayrı bir etkendir. La prado aroma profili gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken kutunun koruduğu durumu dikkate almak yararlıdır yoksa iki ayrı günde ortaya çıkan not farkı üründen kaynaklanıyor sanılır. San cristobal magnífico puro gibi orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa ayrım daha doğru okunur değerlendirme günü seçerken bu etkeni hesaba katın. Temiz hava odadaki kokuları dağıtır, parfüm de koku duyusunu bozar oysa asıl etken sıklıkla odadaki hava veya esinti çıkar. Tadımı her seferinde aynı odada tekrarlamak en tutarlı yoldur. Kapalı bir odada koku birikirse ikinci çubuğun tadı yanlış okunabilir. Kapı açıklığı sağlamak genellikle işe yarar. Hava akımı fazla güçlüyse kül yapısı bozulur.